Równowaga kwasowo-zasadowa

Równowaga pomiędzy jonami o charakterze kwaśnym i zasadowym. Utrzymanie stałego pH, czyli jonów wodorowych w przestrzeniach wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych.

H+ 45-35 mmol/L --pH 7,35-7,45

Przy NZK oddychanie beztlenowe komórek powoduje wzrost stężenia jonów H i spadek pH, czyli zakwaszenie.

Hemoglobina łatwiej oddaje tlen w środowisku kwaśnym, dlatego w NZK ryzykowne jest podawanie wodorowęglanu sodu!!!

Mechanizmy regulujące stężenie wodoru:

›Układy buforowe krwi i tkanek

›Płuca

›Nerki

›Wątroba

›Bufor wodorowęglanowy HCO3-/ H2CO3

›Bufor fosforanowy H2PO4-/HPO4-2

›Bufor białczanowy H

›Bufor hemoglobinianowy

›………

Bufory neutralizują/pochłaniają związki zarówno kwaśne jak i zasadowe

CO2 + H2O = H2CO3 = H+ + HCO3-

Bufor wodorowęglanowy

Równanie Hendersona- Hasselbalcha

pH= HCO3-/pCO2       metabolizm/oddech (21-26/35-45)

pH- ujemny algorytm dziesiętny ze stężenia jonów wodorowych

Parametry gazometrii krwi tętniczej:

›pH: 7,35-7,45

›PaCO2/pCO2- ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi tętniczej: 35-45 mmHg

›PaO2/pO2- ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej: 75-100 mmHg

›eCO2- całkowita zawartość CO2 w osoczu: 22-28 mmol/L

›SpO2- saturacja: 95-98%

›HCO3- - standardowe stężenie wodorowęglanów 21-26 mmHg

›BE- nadmiar lub niedobór zasad

Tętnica udowa lub promieniowa, najcieńsza igła+ 2ml strzykawka, płuczemy strzykawke heparyną, kąt 45 st, kłujemy, aspirujemy. Najlepiej i najłatwiej na tętnicy promieniwej na odciągniętym nadgarstku.

Gazometria żylna 1,5-2cm przyśrodkowo od tętnicy udowej.

Rotametr- maszyna do gazometrii.

pH= HCO3-/pCO2

Kwasica oddechowa: wzrost pCO2 spowodowany upośledzoną eliminacją przez płuca

›Astma, POChP, zapalenie płuc, obrzęk płuc

›Wyrównanie: wzrost HCO3- przez produkcje w nerkach

Zasadowica oddechowa

›Hipewentylacja, nerwice

›Wyrównanie: nerki wypłukują HCO3- (potrzebują czasu)

Kwasica metaboliczna: spada stężenie HCO3-

›Utrata przez nerki, przewód pokarmowy lub nadmierne wytwarzanie kwasów (redukcja kwasu H+), kwasica ketonowa w cukrzycy, kwasica mleczanowa we wstrząsie

›Wyrównanie: hiperwentylacja

Zasadowica metaboliczna

›Spowodowana utratą kwasów, wymioty, biegunki, leczenie diuretykami

›Wyrównanie: bradypnoe

NP.: Astma + hiperwentylacja= pH w normie